Metoda Montessori - Miejskie Przedszkole nr 14 w Nowym Sączu

Idź do spisu treści

Menu główne:

Montessori
 
 

Najważniejsze założenia Marii Montessori, którymi się kierujemy.

„Uczyłam się dziecka. Wzięłam to, co dziecko mi przekazało i wyraziłam to.
Tak powstała metoda zwana metodą Montessori.”  


                                                                                                    Maria Montessori


Metoda, którą stworzyła  Maria  Montessori   kojarzona  jest w historii oświaty i wychowania z ruchem "nowego wychowania",  „pedagogiką wychodzącą od dziecka",  "pedagogiką alternatywną", metodą nurtu pedagogiki humanistycznej.  Całe swoje życie poświęciła misji odkrywania dziecka,  jego potrzeb i możliwości. Dziecko widziała jako podmiot , który tworzy swoją własną , niepowtarzalną osobowość.  Dzięki wieloletnim obserwacjom stworzyła podłoże pod nowe pojęcie procesu edukacji i wykreowała pedagogiczne zasady pracy z dziećmi. Montessori wychowanie rozumiała jako wspieranie i pomoc  w indywidualnym rozwoju. Istotą wychowania miało być doprowadzenie dziecka do samodzielności, niezależności od dorosłych, odpowiedzialności i miłości do świata.  Podstawą tej metody jest szanowanie naturalnej indywidualności każdego dziecka, jeśli chodzi o jego rozwój fizyczny, umysłowy, emocjonalny i kierowaniu go do całościowego wzrostu.

Do najważniejszych działań pedagogicznych Maria Montessori zaliczała:

• rozwijanie w dziecku samodzielności i wiary we własne możliwości
• nauczenie dziecka umiejętności pracy w ciszy
• wykształcenie w dziecku poszanowania do porządku  i pracy
• przekazanie dziecku umiejętności koncentracji podczas pracy
• wykształcenie w dziecku posłuszeństwa opartego na samokontroli a nie przymusie płynącym z zewnątrz
• wykształcenie w dziecku takiej postawy, aby rozumiało, że jego działania nie mogą być uzależnione od nagrody
•  rozwijanie w dziecku zamiłowania do pomocy innym
• przekazanie dziecku szacunku do pracy innych osób
• pomoc w rozwijaniu indywidualnych uzdolnień
• rozwijanie w dziecku umiejętności współpracy


 
 
 

Zgodnie z filozofią Marii Montessori nasi wychowankowie:

  • uczą się poprzez działanie – dzieci zdobywają wiedzę, umiejętności poprzez własną spontaniczną aktywność, nauczyciele nie narzucają dziecku działań ale jedynie są obok kiedy dziecko potrzebuje pomocy.

  • są samodzielni – dzieci samodzielnie podejmują decyzję dotyczącą miejsca, rodzaju i czasu pracy poprzez co kształcą swoje indywidualne zdolności i nabierają doświadczenia w prawdziwej ocenie własnych umiejętności.

  • ćwiczą lekcje ciszy – nabierają umiejętności pracy w ciszy

  • utrzymują porządek – dzieci nabywają umiejętności w utrzymywaniu porządku w swoim otoczeniu

  • mają indywidualny tok rozwoju – każde dziecko rozwija się według indywidualnych możliwości i własnego tempa , podejmuje te zadania, do których jest już przygotowane. Każde dziecko zasługuje na życzliwość, uwagę i opiekę wychowawcy.


 
 
 

Ważna rola nauczyciela montessoriańskiego

Prawdziwy wychowawca, zdaniem Montessori  „Ogarnia swoim ciepłem ale nie spala, pomaga, lecz nie wyręcza, ściśle współpracuje z rodzicami”.  Dochodzą do tego tak istotne cechy  osobowości wychowawcy jak: miłość, cierpliwość, mądra rezerwa, panowanie nad sobą, spokój, skromność, odpowiedzialność. "Pomóż mi samemu to zrobić" - to najwłaściwsza relacja pomiędzy dorosłym a dzieckiem. Stąd, jak wykazują wypowiedzi Montessori ,osoba dorosła / nauczyciel, rodzic/ jest dla dziecka swoistym "łącznikiem, tłumaczem i interpretatorem skomplikowanego świata kultury”.

Istotnym elementem pracy metodą Montessori jest podział materiału rozwojowego.

Wyodrębniamy 5 działów:

I  -  Życie praktyczne


Ćwiczenia życia codziennego dnia służą wspieraniu dziecka w nauce samodzielności, odpowiadają naturalnemu pędowi dziecka do ruchu, aktywnego działania. Podczas tych ćwiczeń dzieci kształcą małą motorykę, która odpowiada za drobne ruchy dłoni, palców oraz koordynację wzrokowo ruchową, co w efekcie wykształci precyzję i piękność ruchów dłoni. Poprzez używanie pomocy w obrębie tego działu, dziecko nabywa większej sprawności manualnej i coraz swobodniej porusza się w otoczeniu bez pomocy dorosłych.


 
 
 

II  - Sensoryka

Za pomocą materiału zmysłowego wzmacniany jest rozwój dziecięcych zmysłów, poprzez konkretne ćwiczenia. Montessori opisuje materiał zmysłowy jako zmaterializowaną abstrakcję. Tym pojęciem podkreśla rolę materiału zmysłowego w ogólnym procesie rozwoju dziecka. Montessori chciała poprzez materiał zmysłowy  zaoferować  umysłowi dziecka środki adekwatne do jego rozwoju, które umożliwiłyby wprowadzenie porządku do początkowego dziecięcego  chaosu w poznawaniu świata. Ćwiczenia z tym materiałem mają szczególne znaczenie dla  doskonalenia umiejętności rozróżniania kształtów i wielkości za pomocą wzroku i dotyku.  Wpływają również na rozwój procesów psychicznych takich jak: rozwój koncentracji i wytrwałości. Ćwiczenia z tym materiałem doskonalą także koordynację wzrokowo-ruchową, ćwiczą pamięć wzrokową oraz przygotowują dziecko do odbioru wrażeń artystycznych, wyrabiając wrażliwość estetyczną.

 
 
 

III – Język

Montessori określiła język jako podstawę życia społecznego i na tym poglądzie opiera swe zamierzenia dydaktyczne. Materiał językowy jest ściśle powiązany z ćwiczeniami prowadzonymi w ramach wszystkich pozostałych działów. Materiały językowe wprowadzają dziecko w naukę pisania, czytania, gramatykę oraz przygotowują umysł dziecka do działań językowych. Materiał językowy uwzględnia zasadę stopniowania trudności i dostosowany jest do potrzeb rozwojowych dziecka. Dziecko rozpoczyna naukę pracując na konkretach, potem operuje symbolami a następnie nazywa części mowy lub zdania.

 
 
 

IV  - Matematyka

Wielu ludzi traktuje matematykę jako szczególnie trudny obszar wiedzy.  Maria Montessori znalazła sposób, który przezwycięża bariery natury psychologicznej, a nawet nie dopuszcza do ich powstania.  Odkryła , że jeśli w odpowiednim czasie i w odpowiedni sposób wesprzemy dziecko, to będzie ono uczyło się i przyswajało wiedzę nie napotykając na żadne trudności. Materiał matematyczny przedstawia  dziecku precyzyjne pojęcia za pomocą konkretnego materiału dzięki czemu prowadzi to do zrozumienia i klarowności, a później do samodzielnego odkrywania innych szkiców matematycznych. Materiał prowadzi dziecko od konkretnego doświadczania pojęć podstawowych do abstrakcyjnego myślenia. Ćwiczenia rachunkowe umożliwiają dziecku rozwój i uczenie się logicznego myślenia oraz precyzyjnego osadu. Dziecko nabywa pewności w wykonywaniu działań rachunkowych.

 
 
 

V -  Wychowanie Kosmiczne

Edukacja kosmiczna zawiera w sobie wiedzę w obrębie geografii, historii, biologii, astronomii i zoologii, która pomaga dziecku w zrozumieniu
oraz poznawaniu otaczającego  je świata. Pracując z materiałem w obrębie tego działu dzieci mogą wzbogacić wiedzę i pogłębić zrozumienie zjawisk  przyrody, mogą poznawać wzajemne związki i zależności między różnymi elementami otoczenia, mogą uczyć się oceniania i wartościowania własnych oraz cudzych działań i zjawisk zachodzących w przyrodzie i społeczeństwie. Wychowanie kosmiczne jest również szczególnie ważne dla małych dzieci ze względu na rozwijanie w nich poczucia odpowiedzialności za środowisko w którym żyją.


 
 
 

Maria Montessori stworzyła pomoce rozwojowe , z uwagi na nieocenione walory edukacyjne, nazywane "kluczami do świata". Materiały rozwojowe pomagają dziecku optymalnie się rozwinąć w różnych sferach: fizycznej, intelektualnej, społeczno - moralnej, emocjonalnej.

• wykonany w sposób prosty, precyzyjny, estetyczny, miły dla oka
• materiał uwzględnia potrzebę stopniowania trudności oraz izolację trudności
• jest przystosowany do konkretnych potrzeb rozwojowych dziecka
• charakteryzuje się logiczną spójnością
• sposób konstrukcji materiału daje możliwość samodzielnej kontroli błędów

 
 
 

Grupy Marii Montessori są zróżnicowane wiekowo ponieważ:

• Grupy  swoją strukturą przypominają rodzeństwo w rodzinie co stwarza naturalne warunki rozwoju społecznego i umysłowego dzieci. Są  idealną sytuacją do nauki zachowań społecznych dla dzieci, które nie posiadają rodzeństwa.
• Każde dziecko przebywające w grupie zróżnicowanej wiekowo doświadcza różnych pozycji w grupie – od najmłodszego, poprzez „ średniaka”, aż do „starszaka”, co uczy i daje wiele satysfakcji. Młodsze dzieci przejmują od starszych wiedzę, umiejętności, zasady obowiązujące w grupie. Dzieci starsze mają okazję do prezentowania swoich umiejętności młodszym kolegom, mogą się nimi opiekować, pomagać w realizacji podjętych działań, co sprzyja wyrabianiu wrażliwości  oraz podnosi samoocenę dzieci.
• Dzieci w grupie zróżnicowanej wiekowo wzmacniają  w sobie poczucie bezpieczeństwa. Mogą uzyskać wsparcie nie tylko ze strony nauczyciela ale przede wszystkim od starszego kolegi.
• Zróżnicowany wiek dzieci w grupie zmniejsza również czynnik rywalizacji pomiędzy dziećmi w grupie.

W naszym przedszkolu każde dziecko w grupie może odnosić sukcesy na miarę swoich  indywidualnych  możliwości. Motto Montessori, za którym podążamy w naszym przedszkolu brzmi: „Daj mi czas” , każde dziecko jest inne i rozwija się w swoim indywidualnym rytmie.

"Dziecko jest źródłem miłości… Miłość, którą okazujemy dziecku potencjalnie musi zaistnieć pomiędzy ludźmi; nie ma związku pomiędzy ludźmi, gdy nie ma miłości." Maria Montessori

„Dziecko wychowane w duchu pedagogiki Marii Montessori, to w założeniu osoba samodzielna, odpowiedzialna za siebie i świat, pracowita, o wyraźnie ukształtowanych postawach proekologicznych i pokojowych. Któż z nas dorosłych – rodziców i nauczycieli nie życzyłby sobie, by wszystkie dzieci wyrosły na takich ludzi?”

Małgorzata Miksza, Biuletyn PSM, VI,2008
(prezes PSM dr nauk  humanistycznych,
inicjatorka rozwoju placówek Montessori w Polsce)


 
 
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego